آن گرد آيد وبتواند دل مردم را بدست آورد . در آنجا گفته است : بهترين زمين از نظر خلقت رى است كه سرّ وسربان « 1 » را دارد وبهترين آن از نظر ساخت گرگان است وبهترين آن از نظر شهرت طبرستان است وبهترين آن از نظر استخراج نيسابور است كه بشتنقان « 2 » دارد ، وبهترين آن از نظر كهنگى وتازگى « گنديشاپور » است كه آبان دارد [ دو نهر دارد ] ، ومرو كه در زريق وساجان « 3 » دارد وغوطه دمشق كه زاربان دارد ونصيبين كه هرماس دارد ، وإيليا كه بقعه وماماس دارد ، وصميره كه حصشان دارد . در فارس نيز درهء بوان « 4 » هست ، نهر ابلّه نيز چشمان را خيره مىكند ، دربارهء دلگشا بودن صغد جاى گفتگو نيست ، بلخ نيز پروان دارد نهاوند وباغهاى أصفهان در بحرين ، قيساريّه هست وعمّان ، در يمن صنعان « 5 » أعجوبة است ، از جيرفت كرمان كه مپرس ، وهمچنين از بست وموقان وحومهء بخارا ، شاش وفسا وسابور وحلوان را نيز ياد خواهم

--> ( 1 ) متن : وفيها السر والسربان . خردادبة 171 ، 7 : ولها السرو السربان فقيه فارسي 107 : 11 : وآن راست سر وسريان . . . ياقوت : گمان مىكنم دو بازار در رى بوده‌اند ( 3 : 67 : 9 ) . ( 2 ) بشتنقان وبشتنفروش هر دو بي نون نيز آمده است ، نام دو جايگاه در نيشابور است . ( ياقوت 1 : 630 ) . ( 3 ) رزيق وماجان دو رودخانه در مرو هستند ( استخرى ع 260 پ 206 ) . ( 4 ) حوقل 373 : 14 . ( 5 ) چون نسبت به « صنغاء » يمن صنعان آمده ايرانيان خود صنعاء را نيز صنعان مىنويسند مانند عطار كه داستان « شيخ صنعان » سروده است ولى ياقوت آن را نادرست مىداند ( ياقوت 3 : 429 : 10 ) نگارندهء مقدسي در اينجا نيز از ايرانيان پيروى كرده است .